blogΆξονας εντέρου εγκεφάλου

26 Μαρτίου 2024

Ο δεύτερος εγκέφαλος: Πως το έντερο μας επηρεάζει την ψυχική μας υγεία;

Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες επιδεικνύουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για να κατανοήσουν τη μορφολογία και λειτουργία ενός αρκετά ιδιαίτερου και πολύπλοκου οργάνου του ανθρώπου, που δεν είναι άλλο από το έντερο, με αποτέλεσμα η θεωρία του Δρ. Μάικλ Γκέρσον για το δεύτερο εγκέφαλο του ανθρώπινου σώματος να βρίσκει πρόσφορο έδαφος και πλέον περισσότεροι άνθρωποι τείνουν να καταλάβουν ότι το έντερο αποτελεί το δεύτερο εγκέφαλο του σώματός μας. Αυτός ο δεύτερο εγκέφαλος είναι στην πραγματικότητα το εντερικό νευρικό σύστημα, το οποίο αποτελείται από ένα εκτεταμένο δίκτυο νευρώνων και νευροδιαβιβαστών που μοιάζει με εγκέφαλο και είναι τυλιγμένο μέσα και γύρω από το έντερό μας.

Αυτό το ιδιαίτερο εντερικό νευρικό σύστημα επικοινωνεί συνεχώς και αδιάλειπτα με τον εγκέφαλο μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου, το οποίο είναι υπεύθυνο για την αέναη μεταφορά των απαραίτητων πληροφοριών από το ένα όργανο στο άλλο, κάτι το οποίο επιβεβαιώνεται και από διάφορες έρευνες που επισημαίνουν ότι οι αποφάσεις μας, η διάθεσή μας και εν γένει η σωματική και ψυχική μας ευεξία επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από την κατάσταση του εντέρου μας και την συνεργασία αυτού με τον εγκέφαλό μας.

 

Ο άξονας εντέρου-εγκεφάλου

Ο άξονας εντέρου-εγκεφάλου είναι ένα αμφίδρομο δίκτυο επικοινωνίας που συνδέει το εντερικό και το κεντρικό νευρικό σύστημα. Το δίκτυο αυτό δεν είναι μόνο ανατομικό, αλλά επεκτείνεται και σε ενδοκρινικές, χημικές, μεταβολικές και ανοσολογικές οδούς επικοινωνίας. [1]

Οι μικροοργανισμοί του εντέρου μας «συνομιλούν» με τον εγκέφαλο. «Τα μικρόβια του εντέρου παράγουν χημικές ουσίες που μπορούν να μεταφερθούν με το αίμα απευθείας στον εγκέφαλο ή μπορούν να μεταφερθούν μέσω νεύρων που συνδέονται με αυτόν» εξηγεί ο Δρ. Γκλεν Τρίσμαν, καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Τζον Χόπκινς [2].

Πώς ο άξονας εντέρου-εγκεφάλου επηρεάζει την ψυχική υγεία

Η σύνδεση του άξονα εντέρου-εγκεφάλου με την ψυχική υγεία άρχισε να ερευνάται από το 1998.  Τα πρώτα δείγματα προέκυψαν από κλινικές δοκιμές, όταν χορηγήθηκε ένα και μοναδικό βακτήριο σε ποντίκια, προκαλώντας τους αγχωτική συμπεριφορά, και ενεργοποιώντας ταυτόχρονα νευρωνικές περιοχές στον εγκέφαλο που εξαρτώνται από τις πληροφορίες που λαμβάνονται από το έντερο μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου. [1]

Από τότε, τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώθηκαν και επεκτάθηκαν.

Σήμερα πιστεύουμε ότι διάφορες διαταραχές της διάθεσης, όπως το άγχος, η κατάθλιψη και οι διαταραχές του φάσματος του αυτισμού συνδέονται με λειτουργικές διαταραχές του γαστρεντερικού σωλήνα, ενώ οι γαστρεντερικές νόσοι (π.χ. σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου) συχνά περιλαμβάνουν ψυχολογικές συννοσηρότητες που σχετίζονται με τη μεταβολή του μικροβιώματος του εντέρου.

Οι επιστήμονες ισχυρίζονται ότι τα σήματα που προέρχονται από την εντερική χλωρίδα θα μπορούσαν να επηρεάσουν ακόμα και τη νευροπλαστικότητα, την έκφραση γονιδίων του εγκεφάλου, αλλά και τους νευροδιαβιβαστές. [3]

 

Οι νευροδιαβιβαστές και το έντερό μας

Τα τελευταία χρόνια, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα βακτήρια του εντέρου παράγουν νευροδιαβιβαστές όπως η σεροτονίνη, η ντοπαμίνη και το GABA, που έχουν άμεση σχέση με το πώς αισθανόμαστε. Περίπου το 95% της σεροτονίνης του σώματός μας δεν παράγεται από τον εγκέφαλο, αλλά από το εντερικό νευρικό σύστημα, και επηρεάζεται από το τι τρώμε, την κατάσταση του μικροβιώματός μας και τα σήματα που στέλνονται στον εγκέφαλο μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου.

Ένα υγιές έντερο προάγει την παραγωγή νευροχημικών ουσιών, όπως η σεροτονίνη, οι οποίες επηρεάζουν τη ρύθμιση της διάθεσης, ενώ ένα μικροβίωμα σε ανισορροπία μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονή, άγχος, ακόμη και σε ψυχικές διαταραχές, όπως το άγχος και η κατάθλιψη.

Είναι λοιπόν σημαντικό να ενισχύουμε τη σύνθεση και την ποικιλία της εντερικής χλωρίδας μέσω της ισορροπημένης διατροφής και  στοχευμένων συμπληρωμάτων διατροφής.

 

Οι γαλακτικοί ζυμεγέρτες της KML

Bifibiol

12 δισεκατομμύρια γαλακτικοί ζυμεγέρτες / 6 στελέχη

Έξι διαφορετικά στελέχη γαλακτικών ζυμεγερτών με σημαντικούς ρόλους στο γαστρεντερικό σύστημα (45% Lactobacillus rhamnosus, 11% Lactobacillus acidophilus, 11% Lactobacillus casei,11% Lactobacillus plantarum, 11% Bifidobacterium longum, 11% Bifidobacterium breve). Πέντε φορές πιο ενεργό από τα συνηθισμένα στελέχη, χάρη στην αντοχή του στο όξινο περιβάλλον του στομάχου.

Bifibiol Vital + Ίνες

12 δισεκατομμύρια γαλακτικοί ζυμεγέρτες / 6 στελέχη

Για άτομα άνω των 50 ετών

Έξι στελέχη γαλακτικών ζυμεγερτών ειδικά επιλεγμένα για τα άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών, σε συνδυασμό με ίνες. Σύνθεση πλούσια σε πρεβιοτικά, που διευκολύνει την εντερική δραστηριότητα και ρυθμίζει τις διαταραχές διέλευσης, διεγείροντας την άμυνα του οργανισμού. Πέντε φορές πιο ενεργό από τα συνηθισμένα στελέχη, χάρη στην αντοχή του στο όξινο περιβάλλον  του στομάχου.

 

Οι δύο εγκέφαλοι σε σύμπνοια

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η διατήρηση ενός υγιούς εντέρου είναι ζωτικής σημασίας για την καλλιέργεια ενός υγιούς μυαλού. Αν προσέξουμε τον δεύτερο εγκέφαλό μας, θα είμαστε όχι μόνο πιο υγιείς, αλλά και περισσότερο ευτυχισμένοι.

 

Πηγές

[1] Appleton, J. (2018). The Gut-Brain Axis: Influence of Microbiota on Mood and Mental Health. Integrative Medicine: A Clinician’s Journal, 17(4), 28–32.

[2] Studying the link between the gut and mental health is personal for this scientist

[3] Damiani, F., Cornuti, S., & Tognini, P. (2023). The gut-brain connection: Exploring the influence of the gut microbiota on neuroplasticity and neurodevelopmental disorders. Neuropharmacology, 231, 109491.