HomeΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟΒΙΩΜΑ

Η KML Medigroup σε συνεργασία με το εξιδεικευμένο εργαστήριο της BioArte στη Μάλτα παρέχει στους ασθενείς μία εξατομικευμένη πρόταση για την αντιμετώπιση τυχόν προβλημάτων του εντερικού μικροβιώματος με την παροχή και ανάλυση καινοτόμων διαγνωστικών υπηρεσιών, όπως είναι το τεστ υγείας του εντέρου (Gut Health Kit).

Το εργαστήριο της BioArte ειδικεύεται στο μικροβίωμα και χρησιμοποιεί τον κώδικα της γενετικής για να ανακαλύψει τα οφέλη της ανάλυσης του μικροβιώματος.

Η ανάλυση της μικροχλωρίδας του εντέρου μας επιτρέπει να μάθουμε τι πρέπει να αποφεύγουμε για την υγεία του μικροβιώματος και ποια δίαιτα και συμπληρώματα διατροφής ταιριάζουν καλύτερα στο μοναδικό μικροβιακό προφίλ κάθε ανθρώπου.

Ο αριθμός των βακτηριακών κυττάρων στο έντερο έχει εκτιμηθεί από 1011 έως 1013 ανά γραμμάριο, γεγονός που καθιστά την γαστρεντερική οδό ένα από τα πιο πυκνοκατοικημένα μικροβιακά ενδιαιτήματα στη γη. Το εντερικό μικροβίωμα κωδικοποιεί πάνω από 3 εκατομμύρια γονίδια που παράγουν χιλιάδες μεταβολίτες.

Τα κυρίαρχα μικροβιακά φύλα του εντέρου είναι τα Firmicutes, Bacteroidetes, Actinobacteria, Proteobacteria, Cyanobacteria, Fusobacteria, και Verrucomicrobia, με τα δύο φύλα Firmicutes και Bacteroidetes να αποτελούν το 90% της εντερικής μικροχλωρίδας, ενώ τα ακολουθούν τα Actinobacteria και τα Cyanobacteria. Οι αριθμοί τους διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία του ατόμου και τη γεωγραφία.

Συγκεκριμένα, τα Firmicutes, Bacteroidetes, Actinobacteria, Proteobacteria και Cyanobacteria αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους του εντερικού οικοσυστήματος καθώς εμπλέκονται στα 3 κύρια φυσιολογικά καθήκοντα:

  1. Θρέψη
  2. Μεταβολισμός
  3. Ανοσοποίηση

Μια ανισορροπία ή δυσβίωση αυτών των φυλών μπορεί να προκαλέσει παρεκκλίσεις στη φυσιολογία της εντερικής μικροχλωρίδας με επακόλουθο τεράστιες επιπτώσεις τόσο εντερικές όσο και εξωεντερικές. Αυτή η δυσβίωση συχνά ορίζεται ως αλλοίωση της σύνθεσης της εντερικής μικροχλωρίδας και ως αιτία ή συνέπεια των διαταραχών του εντέρου ή και άλλων οργάνων του σώματος. Μια χρόνια μεταβολή αυτών των λεπταίσθητων και διασυνδεδεμένων πολυπληθών φύλων λόγω εξωτερικής διέγερσης μπορεί να προκαλεί καταπόνηση και διαταραχή στο εν λόγω οικοσύστημα.

Τα Firmicutes και τα Bacteroidetes είναι τα δύο πιο σημαντικά και κυρίαρχα βακτηριακά φύλα στην εντερική μικροχλωρίδα του ανθρώπου. Ο λόγος Firmicutes προς Bacteroidetes (λόγος F/B, συμβατικά περίπου 1) έχει εξεταστεί εκτενώς στο παρελθόν στην εντερική μικροχλωρίδα του ανθρώπου και του ποντικιού ως δείκτης αύξησης ή απώλειας βάρους, αλλά πρόσφατες ανακαλύψεις έχουν συσχετίσει τον λόγο F/B με πολλές μεταβολικές διαταραχές και χρόνιες ασθένειες. Αυτός ο λόγος επηρεάζεται από τη διατροφή και την ηλικία. Ο λόγος Firmicutes / Bacteroidetes υφίσταται αύξηση από τη γέννηση έως την ενηλικίωση και μεταβάλλεται περαιτέρω σε προχωρημένη ηλικία. Αυτός ο λόγος φαίνεται εφαρμόσιμος στην επισήμανση των διακυμάνσεων μεταξύ βρεφών, ενηλίκων και ηλικιωμένων. Μπορεί να συνδεθεί με συνολικές αλλαγές στα βακτηριακά προφίλ στα διάφορα στάδια της ζωής.

Ο λόγος F/B μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για να αξιολογηθεί η μεταβολική απορρόφηση του εντέρου, η οποία μπορεί να επηρεάσει την πρόσληψη θερμίδων ή την προδιάθεση απώλειας ή πρόσληψης περισσότερων θερμίδων, όταν ο λόγος είναι κάτω ή πάνω από το 1, αντίστοιχα. Φυσικά, αυτές οι μετρήσεις θα πρέπει να γίνονται κατά μήκος και είναι ιδιαίτερα χρήσιμες για την παρακολούθηση της τάσης της εντερικής μικροχλωρίδας κατά τη διάρκεια δίαιτας αδυνατίσματος ή κατά τη χρήση τροφών πλούσιων σε σάκχαρα.

Η μικροβιακή ποικιλότητα (ή βιοποικιλότητα) περιγράφει τον αριθμό των διάφορων ειδών μικροβίων που υπάρχουν στο έντερο και την κατανομή τους εκεί. Η μείωση της ποικιλότητας προκαλεί μικροβιακή ανισορροπία ή δυσβίωση. Η μικροβιακή ποικιλότητα του εντέρου γενικά μειώνεται όσο οι άνθρωποι μεγαλώνουν, γεγονός που πιθανόν οφείλεται σε αλλαγές στη φυσιολογία, τη διατροφή, τη φαρμακευτική αγωγή και τον τρόπο ζωής. Η μειωμένη ποικιλότητα θεωρείται δείκτης μη υγιούς μικροβιώματος και έχει συνδεθεί με διάφορες χρόνιες παθήσεις. Μειωμένη μικροβιακή ποικιλότητα έχει όντως παρατηρηθεί σε διάφορες χρόνιες παθήσεις, όπως στη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου και στη νόσο του Crohn, στον διαβήτη τύπου 1 και 2, στην ψωριασική αρθρίτιδα, στα καρδιαγγειακά νοσήματα, στην παχυσαρκία, στις αλλεργίες και σε πολλές ανοσολογικές διαταραχές.

Για τον προσδιορισμό της μικροβιακής ποικιλότητας απαιτείται η αλληλούχιση δεδομένων από γονίδια 16S rRNA που έχουν ενισχυθεί από μικροβιακά δείγματα του εντέρου και τα οποία, με τη χρήση υπολογιστικής ανάλυσης και ειδικών προγραμμάτων λογισμικού, επιτρέπουν τον προσδιορισμό του πλούτου της μικροβιακής ποικιλότητας και της απόστασης μεταξύ των βακτηριακών συστάδων (γενικά χρησιμοποιούνται αναλύσεις άλφα ή βήτα ποικιλότητας ή άλλες μετρήσεις).

Η εντερική μικροχλωρίδα παίζει τεράστιο ρόλο στη διατήρηση της υγείας εν γένει (συνδέεται ακόμη και με άλλα όργανα όπως ο εγκέφαλος, το δέρμα αλλά και τη στοματική, την κολπική, την αναπνευστική οδό κ.λπ.), ιδίως επειδή σχετίζεται με φλεγμονώδη νόσο. Σύμφωνα με την πρόσφατη βιβλιογραφία, το εντερικό μικροβίωμα επηρεάζει την ισορροπία των προφλεγμονωδών και των αντιφλεγμονωδών αποκρίσεων στο πεπτικό μας σύστημα και σε όλο το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Συγκεκριμένα, οι συγκεκριμένες μικροβιακές συστάδες μπορούν να επηρεάσουν τις φλεγμονώδεις αποκρίσεις του εντέρου και άλλων οργάνων.

Γνωρίζουμε πλέον ότι υπάρχει συσχετισμός μεταξύ του εντερικού μικροβιώματος και της πρόκλησης της φλεγμονής. Η φλεγμονή μπορεί να προκαλείται από τρόφιμα ζωικής προέλευσης, επεξεργασμένα τρόφιμα, τρόφιμα με βάση τα δημητριακά, το αλκοόλ και τη ζάχαρη, τα οποία μπορούν να προάγουν ορισμένες παθήσεις:

  • καρδιοπάθειες
  • φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου
  • συστηματικός ερυθηματώδης λύκος
  • ρευματοειδής αρθρίτιδα
  • διαβήτης
  • διαταραχές του εντέρου, του δέρματος και του εγκεφάλου

Για αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τα βακτήρια που είναι σε θέση να προστατεύουν ή να προάγουν τη φλεγμονή, αντίστοιχα. Αναγνωρίστε και προσδιορίστε τα «καιροσκοπικά» μικρόβια που, μετά την πρόσληψη ορισμένων τροφίμων, μπορούν επίσης να συμβάλλουν καθοριστικά στην αποφυγή ή στη μείωση των διεργασιών της φλεγμονής.

Παραδείγματα βακτηρίων που συνδέονται με φλεγμονή είναι τα Clostridium, Prevotella, Alistipes, κλπ. η ανάπτυξη των οποίων διευκολύνεται επίσης σε άτομα που καταναλώνουν ένα συνδυασμό από κρέατα, τηγανητές πατάτες, μαγιονέζα και αναψυκτικά.

Παραδείγματα «φιλικών» βακτηρίων που έχουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες είναι τα Bifidobacterium, Lactobacillus, Akkermansia, κλπ. Η παρουσία τους στο έντερο σχετίζεται με μια ειδική μεσογειακή διατροφή.

Όταν προκύπτει ανισορροπία, μπορεί να επηρεαστεί ένα ευρύ φάσμα παθήσεων στις οποίες συμβάλουν οι φλεγμονές.

Πολλές εξετάσεις που προτείνονται από εργαστήρια, φαρμακεία κ.λπ. ενδέχεται να μη διαθέτουν επαρκή βαθμό επιστημονικής εγκυρότητας και ως εκ τούτου θα πρέπει να αποφεύγονται. Οι μόνες εξετάσεις με στοιχειώδη αξιοπιστία είναι εκείνες που αναλύουν γενετικά τη μικροχλωρίδα (γονιδιωματικός χάρτης) χρησιμοποιώντας δεξιότητες, εργαλεία αλληλούχισης DNA και βιοπληροφορική ερμηνεία υψηλής επάρκειας. Η ερμηνεία του γενετικού χάρτη της μικροχλωρίδας πρέπει να πραγματοποιηθεί από κλινικό ειδικό της μικροχλωρίδας, και αυτό είναι θεμελιώδους σημασίας.

Ο καθηγητής Lorenzo Drago, ειδικός μικροχλωρίδας, αναφέρει «Η μεταγονιδιωματική ανάλυση της μικροχλωρίδας είναι ένα μεγάλο και περίπλοκο στιγμιότυπο χιλιάδων μικροβιακών γενετικών πληροφοριών. Πριν από τη διεξαγωγή εξετάσεων για τη μικροχλωρίδα, πρέπει να αντιληφθούμε ότι η διερεύνηση εκ των προτέρων της κατάστασης της υγείας των ατόμων ή των ασθενών είναι επιβεβλημένη. Από εδώ πρέπει να ξεκινήσουμε εάν θέλουμε να κατανοήσουμε πώς συσχετίζεται η κατάσταση της μικροχλωρίδας στα άτομα που πάσχουν από διαταραχές με τις αλλοιώσεις της εντερικής βακτηριακής χλωρίδας. Πολλά στάδια έρευνας βρίσκονται στην αρχή ακόμα, εντούτοις μπορούμε να κάνουμε πολλά για τη δυνατότητα θεραπείας ή πρόληψης ορισμένων ασθενειών μέσω του χειρισμού της μικροχλωρίδας. Το να χρησιμοποιούμε σωστά τις τροφές, τη διατροφή, τα πρεβιοτικά και/ή τα προβιοτικά δεν είναι εύκολη υπόθεση, αντιθέτως απαιτεί υψηλή ικανότητα και εξειδίκευση στον τομέα αυτό. Θα πρέπει να προσπαθήσουμε να μη δίνουμε ψευδείς ερμηνείες και προσδοκίες στον ασθενή, αλλά να στοχεύουμε μόνο στην παρουσίαση σωστών προτάσεων που θα βασίζονται σε αληθινά επιστημονικά στοιχεία και διεθνώς αποδεκτή βιβλιογραφία.»

https://www.kmlmedigroup.gr/wp-content/uploads/2024/01/MICROBIOTA-1-e1625405121704.png
https://www.kmlmedigroup.gr/wp-content/uploads/2024/01/1-04-e1625405181270.png
https://www.kmlmedigroup.gr/wp-content/uploads/2024/01/1-02-e1625405265312.png